Etkinlikler

Müzikli Bir Django Reinhart Anması 29/01/2009

Django Reinhardt 100 yaşında. Dünyanın en iyi caz gitaristi kabul edilen Django Reinhardt’ın doğumunun 100. yıl dönümü Fransa’da birçok etkinlikle kutlanıyor. Paris Belediyesi bir meydana Django’nun adını verdi. Bu meydanda, Django anısına konserler düzenleniyor. Ayrıca en çok sevilen şarkılarından oluşan özel bir 100. yıl albümü hazırlandı. Biz de cingeneyiz.org olarak bu ilginç adam için ona yakışacak müzikli bir Django anması yapalım dedik. Hayat öyküsüne geçmeden ilk Django şarkısıyla başlayalım.

Manuş Caz ya da Gypsy Swing olarak da bilinen caz türünün en büyük ismi olarak kabul edilen Django 23 Ocak 1910 tarihinde Belçika’da doğdu. Çocukluğunun ve gençliğinin büyük bir bölümü ise Paris’in yoksul Çingene yerleşimlerinde geçen Django, yaşadığı yoksulluğun eseri olan, kendine özgü bir gitar çalma tekniği geliştirdi. Çok küçük yaşlarda gitar, banjo ve keman çalmaya başlayan Django, 18 yaşında yaşadığı büyük travmayı gitarıyla atlattı. Gençliğinin büyük bir bölümünün geçtiği karavanda çıkan yangından sonra vücudunun büyük bir bölümü yanan Django’nun bu olaydan sonra sağ bacağı felç olurken, sol elinin yüzük ve serçe parmakları hissizleşti. Doktorların tekrar gitar çalmasının imkânsız olduğunu söylemesine karşın Django soloları işaret parmağı ve orta parmağını kullanarak çaldı. Yaralanan diğer iki parmağını da bazı akorları çalmada kullandı. Bacağındaki felç için ise yine doktorlar tarafından konulan “iyileşmez” teşhisi birkaç yıl sonra geçerliliğini yitirdi.

1920’lerin caz ritimleriyle, Fransız valsleri ve geleneksel Çingene ritimlerini birleştiren Django, Gypsy Swing adı verilen yeni bir caz türünü ortaya çıkarttı. 1934’te Parisli kemancı Stephane Grappelli ile Quintette de Hot Club de France adlı grubu kurup, Avrupa’da birçok konserler verdiler. Bu sayede Gypsy Swing’in büyüsü Avrupa’ya yayıldı. Yüz binlerce Çingenenin Naziler tarafından öldürüldüğü 2. Dünya Savaşı sırasında Paris’te olan Django, bir söylentiye göre müziğinden çok etkilenen bir Alman pilotu tarafından korundu.

43 yaşında ölen Django, kısa hayatı boyunca birçok ünlü caz sanatçısıyla birlikte çalıştı. Coleman Hawkins, Louis Armstrong and Dizzy Gillespie gibi caz devlerinin müziklerine kendine özgü tekniğiyle dokundu. Ölümünün üzerinde 50 yılın üzerinde bir zaman geçmesine rağmen halen caz müziğindeki yerini koruyan Django’nun ruhu, günümüzün Christian Escoude ve Bireli Lagrene gibi en çok sevilen Gypsy Swing sanatçılarında yaşıyor. Fransa’da açılan Gypsy Swing gitar okullarında, yaşadığı talihsizlik yüzünden geliştirmek durumunda kaldığı gitar çalma tekniği öğretiliyor. “Pump” adı verilen bu zor tekniğin altından kalkabilen müzisyenlerin diğer tekniklerle kolayca çalabileceği düşünülüyor.