Dünya

Japon Çingeneleri: Burakuminler (Etalar)

Dünyanın farklı köşelerinde yaşayan Çingeneler hakkında yaptığımız tanıtımların ilkinde Ruanda Çingeneleri Batwa’lara yer vermiştik. Bu sefer Japonya’ya uzanıyoruz. Burakuminler, uğradıkları sistemli ayrımcılık sonucu oluşan yaşam koşulları ve zanaatlarıyla Japonya’nın dokunulmazları. Burakuminlerin sayısının 6 milyon civarında olduğu tahmin ediliyor. Bu rakam Japonya nüfusunun %2’sine tekabul ediyor.

Kast sistemine bağlı ayrımların yasaklandığı 19. yüzyıla kadar Burakuminler “senmin” adı verilen dokunulmaz kastına bağlı oldular. İşleyecek toprakları olmayan Senmin’ler, “Konmin” adı verilen makbul vatandaşlara bağlı oldular, kimileri Konminler’in arazilerinde tarım işçileri olarak çalışırken kimileri ise geleneksel zanaatlarıyla geçindiler. Konminler’in arazilerinde çalışmayan bu zanaatçı topluluk içinde büyücülükle uğraştıklarına inanılan ve diğer insanlar tarafından doğaüstü güçlerle iletişim kurabildiklerine inanılanlar vardı. Bir takım doğaüstü güçlere sahip olduklarına inanılması nedeniyle, Japon kültürüne Budizmin girmesinden itibaren Burakuminler politik bir tehdit olarak algılanmaya başlandılar. Buna bağlı olarak giderek daha fazla ayrımcılıkla karşılaştılar.

Japon Çingeneleri Burakuminler geçmişte ölü yıkama, cellatlık, mezarcılık, deri tabaklama, deri işçiliği ve kasaplık gibi işlerde çalışırlarken günümüzde bu meslekler büyük ölçüde ortadan kaybolmuşlardır. Buna karşılık Burakuminlerin Gacoların gözündeki düşük statüsü değişmemektedir. 1960'lı yıllarda Japon devleti çok kapsamlı bir asimilasyon projesini yürürlüğe sokmuştur. Bu kapsamda 33 yıl boyunca 12 trilyon yen harcanarak Burakuminlerin yaşam standartlarında gözle görülür bir iyileşme sağlanmış ve çıkarılan kanunlarla ayrımcılık bir suç haline getirilmiştir. Yine de gelenekçi Japon Gacoları için özellikle evlilik ve işe almalarda Burakumin olmak halen olumsuz bir etken durumundadır. Günümüzde Japon Çingenelerinin %9'u devlet kurumları ve belediyelerde çalışmaktadır. Ne var ki bunların büyük bölümü düşük statülü işlerdir ve belediyede çalışanların büyük çoğunluğu çöp toplayıcılığı yapmaktadır. Kentsel alanlarda Burakumin kimliklerini gizleyerek sosyal yaşama daha yoğun bir biçimde katılabilmektedirler. Buna karşılık kırsal bölgerde dışlanma daha yoğun bir biçimde yaşanmaktadır.

Kaynak: www.iheu.org
www.blhrri.org