Dünya

Somali Çingeneleri* Midganlar 23/02/2010

Midgan, Somali ve çevre ülkelerde yaşayan Çingene gruplarına, Çingene olmayanlar tarafından verilen kapsayıcı bir isimdir. Midgan aldı altında toplanan Çingene grupları yaşam koşulları, karşılaştıkları sorunlar ve zanaatları ile dünya Çingeneleri ailesinin Doğu Afrika’daki mensuplarıdırlar.

Midgan ismi Somali ve çevresindeki ülkelerde Gacolar tarafından Çingenelere verilen isimdir. Çingene ismine yüklenen önyargılı ve temelsiz anlamlar aynı şekilde Midgan ismine Somali coğrafyasında yüklenmektedir. Midgan kelimesine bu bölgelerde çok yanlış bir biçimde aşağılık, pis, buçuk insan gibi anlamlar yüklenirken; bu durum Somali Çingeneleri tarafından tepkiyle karşılanmaktadır. Midgan kelimesi, bu coğrafyada yaşayan Madhiban, Musa Dheryo, Tumal, Yaher, Yibir ve Jaje adlı Çingene gruplarını kapsayabilecek şekilde genel bir sözcük olarak özellikle Gacolar tarafından kullanılan bir kelimedir.

Günümüzde 9 milyon nüfusu olan Somali’nin %1’ni temsil eden Midganlar, kendilerini Afrika kıtasının ilk sahipleri olarak tanımlıyorlar. Diğer taraftan ülkede bulunan ve belli coğrafyalar üzerinde hak iddia eden diğer kavimler tarafından ise Midganlar ülkede uygulana gelen kast sistemi çerçevesinde alt kast mensupları olarak görülmektedirler.

Somali’nin hemen hemen her köşesine dağılmış olan Midganlar, 1991 yılında yaşanan iç savaş sırasında kendilerini alt kast olarak sınıflandıran kavimlerin saldırılarına uğrayıp, ağır kayıplar verdiler. İç Savaş sonrasında ise ülkede düzen ve istikrarın tam anlamıyla sağlandığı söylemek güçtür. Bu durum doğrudan Midganların sosyal ve ekonomik yönden güvenliklerini olumsuz biçimde etkilemektedir. Ülkede halen Midganların toprak ve hayvan sahibi olmaları engellenirken, seçme ve seçilme hakları yoktur. Ülkenin birçok bölgesine yayılan Midganlar, komşu toplulukların saldırı ve tecavüzlerine maruz kalmaya devam etmektedirler.

Bütün bu etkenlerin sonucunda, ortalama yaşam süresinin kadınlarda 48 erkeklerde 44 olduğu Somali’de Midganların ortalama yaşam süresi daha da düşmektedir. Salgın hastalıklar, açlık ve uyuşturucu kullanımının giderek artması gibi sebepler de Midganların ortalama yaşam sürelerini aşağıya çekmektedir.

Ağırlıklı olarak Somali’de yaşayan Midganlar, nüfusları az olmakla birlikte, bu ülkenin komşuları olan Çibuti, Kenya ve Etiyopya topraklarında da yaşamlarını sürdürüyorlar. Afrika kıtasının ilk insanlarından olan Midganlar geçimlerini demircilik, berberlik, falcılık, halk hekimliği, sünnetçilik ve dericilikle sağlamaktadırlar. Zanaatlarını kaybedenler ise tarım işçiliği yapmaktadırlar.

Kaynak: http://www.madhibaan.org/

http://www.unhcr.org/refworld/

*Bu metinde "Çingene" kelimesi peripatetic (göçebe zanaatçı) topluluklara karşılık olarak kullanılmakta, spesifik bir etnik grubu işaret etmemektedir.