Güncel

Olmaz Olsun Böyle Deyim 31/10/2011

Çingeneleri aşağılayan deyimler günlük hayatta kullanılmaya devam ediyor. Son olarak Bursa merkezli Kent gazetesi yazarlarından S. T. genel eğitim sorunları ile ilgili yazısında "Çingeneye beylik vermişler önce babasını kesmiş" deyimine yer verdi. Düşüncelerini başka yollarla anlatma imkanı varken Çingeneleri aşağılayan bu deyimi kullanması Bursa Çingenelerinin büyük tepkisine yol açtı.

Benzerleri gibi yazısında sözkonusu deyimi kullanırken "teşbihte hata olmaz" özrüne başvuran S. T.'nin yazısı Çingenelerle ilgili değil. Yazar tamamen genel eğitim sorunlarına odaklanan yazısında eleştirmek istediği kesimlere dönük bir benzetme yapıyor. Konu ile ilgili değerlendirmede bulunan iletişim uzmanları "teşbihte hata olmaz" özrünün her zaman geçerli olmadığını, bir deyim eğer bir toplumsal kesimi topyekün aşağılıyorsa onun benzetme amacıyla dahi kullanılmasının derin sıkıntılar yaratabileceğini ifade ediyorlar. Nitekim S. T.'nin yazısında ilgili deyime yer vermesi Bursa'daki Çingeneler arasında büyük infial yaratmış.

Roman Kültürünü Tanıtma ve Yaşatma Derneği Başkanı Efkan Özçimen hem Bursa Çingenelerinin tepkisini yansıtmak hem de yazardan özür dilemesini talep etmek amacıyla kendisini telefonla arayarak sıkıntılarını dile getirdi. Bunun üzerine bir sonraki yazısında yazar konuyla ilgili şu sözlere yer verdi: "Geçenlerde bu köşeden Milli Eğitim Bakanı'nın okul müdürleri ile ilgili garabet uygulamalarına isyan ederken "teşbihte hata olmasın" diyerek eski bir deyim kullanmıştım. İstemeden de olsa bazı dostları üzmüşüz. Bursa Roman Kültürünü Tanıtma Derneği Başkanı Efkan Özçimen arayarak hatayı fark etmemi sağladı. Kendisine teşekkür ediyorum. Bu denli alınganlığı da abartılı bulduğumu belirteyim. Bu memlekette yıllarca Karadeniz, Kayseri fıkraları, yöresel deyimler hep kullanılageldi. Hiç kimse de bunu problem yapmadı."

Yazarın, özür metninin sonunda Çingenelerin kendilerini aşağılayan bir deyimin alenen kullanılmasına tepki göstermelerini abartılı bulduğu ifade etmesi bir başka deyimi akıllara getirdi: Özrü kabahatinden büyük. Zira Çingeneleri hedef alan sözkonusu deyimin bu şekilde yaygınlaştırılması yeni nesillerin zihnine Çingenelerin işe yaramaz, yöneticilik vasfından yoksun oldukları düşüncesini enjekte ediyor. Oysaki insanlık tarihi boyunca dünya Çingeneleri arasından büyük sanatçılar, büyük devlet adamları, büyük bilim adamları çıkmış ve bu insanlar katkılarıyla insanlık tarihine damgalarını vurmuşlardır.

Keşke değerli yazarımız bu deyimin köşesinde alenen kullanılmasına gösterilen tepkiyi abartılı bulmak yerine kendi ait olduğu etnik ya da sosyal gruba dönük olarak böyle bir deyim kullanıldığında neler hissedeceğini düşünerek özür metnini kaleme alsaydı. Ne de olsa en büyük maharet "kendisi için istemediği şeyi başkası için de istememektir."

İşte O Yazı

http://www.kentgazetesi.com/habergoster.aspx?id=22178

Yazarın Özür Metni

http://www.kentgazetesi.com/habergoster.aspx?id=22738

Kaynak: Çingeneyiz Bursa

İşte Ünlü Çingeneler