Dünya

Çingenelere Özel Sınıf İnsan Haklarına Aykırı 17/03/2010

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önemli bir karar vererek Çingenelere özel sınıf açılmasının ayrımcılık olduğuna hükmetti. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin temyiz mercii olan Yüksek Mahkeme’nin (Grand Chamber) 16 Mart 2010 tarihinde verdiği karara göre dil esasına dayalı olarak öğrencilerin ayrı sınıflarda eğitim görmesinin ayrımcılık olduğu ve Avrupa İnsan Hakları Konvansiyonu’na aykırı olduğu belirtildi.

Kamuoyunda “Orsus ve Diğerleri Olayı” olarak bilinen davanın konusunu, Hırvatistan’ın 3 farklı köyünde gerçekleştirilen bir uygulama oluşturuyordu. 3 farklı köyde 14 Çingene öğrenci, dilleri farklı olduğu gerekçesiyle sadece Çingene öğrencilerden oluşan sınıflara alınmışlardı. Olaya konu olan okullar, Çingenelerle diğer öğrencilerin aynı dilde eğitim almalarına rağmen Çingene öğrencilerin anadillerinin Romani olmasının eğitimi zorlaştıracağı gerekçesiyle böyle bir uygulama başlatmışlardı. Bunun üzerine öğrencilerin velileri durumun etnisiteye dayalı bir ayrımcılık olduğunu belirterek sivil toplum örgütlerini (Avrupa Roman Hakları Merkezi ve Hırvatistan Helsinki Komitesi) harekete geçirdiler. Daha sonra ise olay Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne taşındı. 2004 yılında mahkemeye taşınan olay 2008 yılında karara bağlandı. Oy çokluğu ile karar veren Mahkeme Komitesi olayın ayrımcılık olmadığına hükmetti. Bu karar üzerine karara itiraz edildi; konu son karar mercii olan ve kararlarına itiraz yolunun kapalı olduğu Yüksek Mahkeme’ye taşındı. Yüksek Mahkeme ise 16 Mart 2010 tarihli kararı ile olayın etnisiteye dayalı bir ayrımcılık olduğunu belirtti. Ayrıca, her bir öğrenciye 4500 Euro (yaklaşık 10 bin TL) manevi tazminat verilmesine ve toplam 10 bin Euro tutan mahkeme masraflarının davalı tarafından ödenmesine karar verildi.

Davaya bakan avukat Lovorka Kusan karar sonrası yaptığı açıklamada, Yüksek Mahkeme’nin verdiği kararın Hırvatistan’daki Çingene çocukları için çok önemli olduğunu vurguladı. Avrupa Roman Hakları Merkezi’nden Robert Kushen ise mahkemenin verdiği kararın, Avrupa çapında ayrımcı politikaları görmezden gelen yönetimler için bir çeşit uyarı vazifesi gördüğünü söyledi.

Bu karar Avrupa çapında Çingenelere yönelik ayrımcılık vakaları için önemli bir karar olarak tarihteki yerini aldı. Ayrıca kararın Avrupa Konseyi’ne üye olan ve dolayısıyla Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin yargı yetkisindeki 47 ülkede, yaşanan ve yaşanabilecek benzer olaylara emsal teşkil etmesi bekleniyor.

Kaynak: www.errc.org